Nola egiten dugu lan

Ardiekin egiten dugu lan modu ekologikoan. Eta horrek zer esan nahi du? Zertan baldintzatzen du gure lana ekologikoan egoteak?

• Ardiek jaten duten guztiak ekologikoa (ziurtagiriduna) izan behar du:

◦Pentsua: Ziurtagiri ekologikoa duen pentsua ekartzen dugu urtean behin. Saiatzen gara ahalik eta gertuenekoa izaten. Bertan, artoa, oloa, ilarra, baba, txirta eta abar. EZ DAGO TRANSGENIKORIK.

◦Belarra: Gure belardiak ere ekologikoan daude zainduta. Ez da ongarri kimikorik erabiltzen, ezta pestizidarik edo herbizidarik ere. Jasotzen duten ongarri bakarra da gure ardiek emandakoa eta artegiak garbitzen ditugunean ateratzen den simaur konpostatua. Horrez gain, karea zabaltzen dugu, lurraren azidotasuna jaisteko.

◦Belar ondua: Gure belardietatik jasotako belarra da. Uda aldean, moztu, jaso eta etxera ekarri. Bertan dugu belarra lehortzeko sistema bat, eta horrek autonomia handia ematen digu, eta bat egiten du gure filosofiarekin: behar duguna guk ekoiztu, eta ahalik eta gutxien etxetik kanpokoa izatea. Horrela, zuk zeuk kontrolatzen duzu prozesu osoa eta ziurtatu ahal duzu kalitatezko bazka duzula.

• Artegian:

◦ Ez dugu parrillarik erabiltzen, azpiak bero izan behar du. Horretarako, guk erabiltzen dugu gure lurretan eta dagoen garoa. Lan horretan uda eta udazkena ematen ditugu.

◦Ardiak ez dira itxita egoten. Aukera izan behar dute, nahi izanez gero, kanpora joateko.

• Ardiaren izaera errespetatu:

◦Taldean ibiltzeko joera du ardiak, eta batetik bestera ibiltzen da, berak nahi dituen belarrak eta hostoak jaten. Gure lana izaten da beti jakitea artaldea non dabilen eta ondo dagoela egiaztatzea. Izan ere, beti ez daude etxeko belarretan, baizik eta inguruetako mendietan; eta gure zonalde honetan, batez ere asteburuetan, ibiltzen dira motorrak, txirringak eta txakurrak, gure kezka nagusia.

◦ Adarrak ez dizkiegu mozten.

• Osasuna:

◦ Gurean prebentzioa eta behaketa dira garrantzitsuenak. Funtsezkoa da ardien jarraipena egitea eta balizko arazoei aurre egitea. Horrek diziplina eskatzen du. Halere, esan behar da ardi latxa oso zaildua dela eta lekura ondo egokitzen dena; bere erritmoa errespetatuz gero, oso gutxitan gaixotzen dela.

◦ Sabeleko bizkarroiak. Tartean behin gorozkiak aztertzen dira laborategian, bizkarroi maila zein den jakiteko. Prebentziorako fitoterapia eta aromaterapia erabiltzen dugu.

◦ Herrenak. Prebentzioa ezinbestekoa da. Kobre sulfato duen ur putzutik pasatu behar dira, herrenak saihesteko. Herren dabiltzanean, kurak egiten zaizkio ardiari eta, zenbaitetan, propolio ekologikoaz garbitzen dugu apatxa.

◦ Arestian aipatutako terapiez gain, homeopatia ere erabiltzen dugu.

◦ Antibiotikoak erabiltzen ditugu ardiaren sufrimendua edo heriotza saihesteko. Inoiz antibiotikorik behar izanez gero, ardi horrek emandako esnea ez dugu erabiltzen. Orain arte esandako guztiak egiten ditu gure produktuak ekologikoak.

ARKUMEAK

Erditzeko mementoan, ardiek lasaitasuna behar dute. Zailtasunak daudenean bakarrik hartzen dugu esku, eta hori oso gutxitan gertatzen da. Hurrengo lana izaten da ikustea arkumeak laguntzarik behar duen amaren errapetatik edateko. Batzuetan, lehendabiziko bizpahiru egunotan adi egon behar dugu eta arkumeari lagundu esnea hartzen. Gure arkumeek, ardiei dagozkien baldintzak betetzeaz gain, beste bi berezitasun betetzen dituzte: une oro amarekin daudela eta amaren esnea baino ez dutela hartzen.

GAZTAK

Etxeko ardiek emaniko esnez soilik egiten dugu gazta. Aldi berean artzainak eta gaztagileak gara.

Gatza ezinbestekoa da gazta egiteko. Gazta ekologikoa egiteak gatz berezia eskatzen digu, ahalik eta naturalena (besteak beste, gatza ez trinkotzeko produkturik gabea, alegia). Horrez gain, aberatsa den gatza bilatzen dugu. Hori dela eta, Guerandeko (Bretainia) gatza erabiltzen dugu, magnesioan eta bestelako mineraletan aberatsa delako, baita oligoelementuetan ere.

Gure gaztaren itxurak, askotan, harritzen du jendea, zuria ez delako. Baina, zer alde dago bata eta bestearen artean? Ezberdintasun bakarra da gure gazta ez dugula urez garbitzen, eskuila lehorrez igurzten baizik.

Horrez gainera, azalak itxura hori izateko, ontze-kamaran lan handiagoa egin behar dugu, gehiago zaindu behar baititugu gaztak. Ontze-kamaran hezetasun handiagoa izaten dugu, eta azala umel izateak gaztaren barruko hezetasuna gordetzen du eta gazta koipetsua sortu.

Gure belardiak ez dira ereindakoak, naturalak baizik. Horretaz gain, basoan eta mendian asko larratzen dira ardiak. Gure ustez, ardiek jaten dutenak zapore berezia ematen dio gaztari. Gazta bat definitzea zaila da, baina ausartzen gara esatera gureak halako belar ondu zera bat duela. Zapore garatua du, koipetsua, ez da gazia, ez da mikatza. Ahoa hartzen dizu, edo hori da gure asmoa, behinik behin; nahiz eta beti lortu ez.

Halere, dastatzen duenak errepikatzen du.